tarihinde gönderildi.

“Teoloji” “Din” midir? -Merhum Salim Öğüt

Müellifin “yeni bir teoloji onun yerini alır.” ifadesi, çok önemli bir tartışma konusunu daha gündeme getirmiştir. O da Teoloji ve Din konularının aynılığı veya ayrılı konusudur.

[ayraç]’ta bugün sizlere Merhum Salim Öğüt Hoca‘nın Modern Düşüncenin Kur’an Anlayışı eserinden  “Kur’an’ın Tarihsel Okunuşu” söylemlerine yaptığı bir tenkidi paylaşıyoruz. Hayırlı Okumalar…

[ayraç] | kitaba biraz mola…

Müellifin “yeni bir teoloji onun yerini alır.” ifadesi, çok önemli bir tartışma konusunu daha gündeme getirmiştir. O da Teoloji ve Din konularının aynılığı veya ayrılı konusudur.

Evet “din” ile “teoloji” iki ayrı konudur; dolayısıyla “din dili” ile “teolojik dil”de ayrı ayrı dillerdir. 1)Modern Düşüncenin Kur’an Anlayışı, Salim Öğüt, RIHLE Kitap, İstanbul 2013, Sayfa 225-226

“Din dili” ile kastedilen nedir?

[quote]Bir ifadenin dinî olması için, onun salt tarihsel ve antropolojik bir ifade olma düzeyini aşıp, inanç bağlamında bir rol oynaması ve kanaate dayanan bir dil olma özelliğini taşıması gerekir.[/quote]

Daha açık söylemek gerekirse, ifadenin, her şeyden önce, normal bağlamlarda hayata karşı çok kapsamlı ve temel bir tutumu dile getirmesi ve bu durumu çağrıştırıcı özellikte olması; ikinci olarak da bu tutumun nesnesinin bir bağlanma ve teslimiyet nesnesi olması gerekir.2)Turan Koç, Din Dili, s., 6-7.

Salim Öğüt (Prof. Dr.)
Merhum Salim Öğüt Hoca (Prof. Dr.)

Din dili, daha açık söylemek gerekirse yaşayan imanın dili böyle, müminlerin anlayışlarını yöneten ve hayatlarına yön veren temel bakış açısı ve tutumları dile getiren dildir. Bu bakımdan din dilini, empirik dünyaya işaret eden veya tanımlar arasında ilgi kuran (analitik) bir dil değil, bizim nihai mukadderatımıza ilişkin kanaatlerimizin dile getirildiği bir dil olarak görmek gerekir 3)A.e., s. 7

Smart, Stare ve Allen gibi bazı düşünürlere göre bu dilin asıl kullanımı ve özü, “huşu duygusu” uyandıran bir dil olmasıdır. 4)A.e., s. 9

Din dili ile teolejik dil arasındaki ayırım: Dinî dilde hayata ve tanrıya karşı çok kapsamlı ve temel bir tutumun dile getirilmesi söz konusu olduğu halde, teolejik dilde “tanrı hakkında konuşma” üzerine konuşma durumu vardır. Bir diğer ifade ile din dilinde birinci şahıs dili esas olduğu halde, teolojik kullanılışında üçüncü şahıs diline geçilmekte, dolayısıyla burada içten katılma yerine, bir yerde sistemli bir öğretiye dayanan zihinsel kanaat ve yorumlar söz konusu olmaktadır.” 5)A.e., s. 12

Bir başka ifade ile din dilinde vecd, aşk, iman, ittiba, iltizam, teslimiyet gibi unsurlar bulunmalıdır. Dua, niyaz, münacat, iltica gibi hususlar bu dilin ana omurgasında yerini almalıdır.

Özetle ifade edecek olursak din dili kuru bir eleştiri dili değildir.

Dipnotlar   [ + ]

1.Modern Düşüncenin Kur’an Anlayışı, Salim Öğüt, RIHLE Kitap, İstanbul 2013, Sayfa 225-226
2.Turan Koç, Din Dili, s., 6-7.
3.A.e., s. 7
4.A.e., s. 9
5.A.e., s. 12